Chuyện kể ở Tam Nông (Phú Thọ) – bài 1:  Cần xem lại hoạt động san gạt cốt nền đang có dấu hiệu “biến tướng”?

BVR&MT – Đất đai, tài nguyên, khoáng sản của Việt Nam đa dạng, phong phú nhưng có trữ lượng không lớn và phân bố không đồng đều. Vì thế, trách nhiệm gìn giữ, bảo vệ và khai thác đúng các quy định là trách nhiệm của mọi cá nhân và tổ chức. Thế nhưng, đã và vẫn đang có hiện tượng sử dụng đất đai, khai thác tài nguyên, khoáng sản ở một số địa phương không theo quy hoạch, không đúng quy định hoặc mượn danh khai thác để rồi làm thất thoát tài nguyên. Tạp chí điện tử Bảo vệ Rừng và Môi trường xin thực hiện loạt bài ghi nhận và phản ánh về một số diễn biến liên quan đến hoạt động khai thác tài nguyên, khoáng sản, sử dụng đất đai trên địa bàn huyện Tam Nông, tỉnh Phú Thọ.

Bài 1:  Cần xem lại hoạt động san gạt cốt nền đang có dấu hiệu “biến tướng”?

Người dân khu phố 6 xã Dị Nậu, (huyện Tam Nông – Phú Thọ) phản ánh đến Tạp chí Bảo vệ Môi Rừng và Môi trường www.baovemoitruong.org.vn với bức xúc cho rằng thời gian gần đây mỗi ngày có vài chục lượt xe ben vào “ăn” đất trên một quả đồi nằm trên địa bàn xã Dị Nậu. Theo người dân, hoạt động này đang có dấu hiệu làm thất thoát tài nguyên, khoáng sản, gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.

Ghi nhận thực tế, Phóng viên khá bất ngờ khi chứng kiến nguyên một quả đồi đang bị “xẻ thịt”. Từng đoàn xe ben có dấu hiệu quá khổ, quá tải nối đuôi nhau vào “ăn đất”, bụi bay mù mịt…

Trao đổi với PV, một người dân sinh sống ở gần khu vực này cho biết: “xe của đơn vị khai thác đất chạy rầm rầm, từ sáng đến tối, toàn chạy xe rất to, có khả năng quá khổ, quá tải… bụi bay mù mịt, bay cả vào trong nhà dân. Chúng tôi rất khổ sở, nhưng là người dân nên không biết kêu ai”…

Để tìm hiểu về vấn đề này, Phóng viên đã có buổi làm việc với ông Nguyễn Hồng Minh, Chủ tịch UBND xã Dị Nậu. Ông Minh cho biết: “phần đất đang được khai thác nêu trên của một số hộ gia đình sống tại đây, họ có làm đơn xin hạ cốt nền trình lên UBND xã và huyện, phía huyện đã đồng ý cho các gia đình hạ cốt nền”.

Khi PV đề cập đến việc hàng loạt xe có dấu hiệu quá khổ, quá tải của đơn vị hạ cốt nền quần nát đoạn đường trên đồng thời gây bụi, ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến đời sống của người dân, vị Chủ tịch cho hay: “tuyến đường đó là đường liên xã, đã được bàn giao cách đây vài năm, đồng thời không có biển báo về tải trọng nên không thể biết được họ có quá khổ quá tải hay không”.

Khi PV hỏi về giấy phép khai thác mỏ đất, nơi tập kết tài nguyên đất sau khi hạ cốt nền, đánh giá tác động môi trường trong quá trình khai thác đất, cũng như làm cách nào để kiểm soát việc thất thoát tài nguyên đất… Ông Nguyễn Hồng Minh cung cấp cho PV văn bản số 2865 do Chủ tịch UBND huyện Tam Nông – Quách Hải Lý, ký ngày 27/11/2021 với nội dung: “chấp thuận cho ông Tạ Diễn Văn, đại diện cho chủ phương án của 02 hộ gia đình cá nhân tại khu 6, xã Dị Nậu được cải tạo hạ cốt nền, san gạt mặt bằng đất rừng sản xuất để phát triển kinh tế hộ gia đình”.

Văn bản trên nêu rõ: “loại đất là đất trồng rừng sản xuất với diện tích là 3.413,1m2, diện tích cải tạo là 2.604,5m2, khối lượng đất thừa sau cải tạo là 9.847m3. Đất thừa sau cải tạo ông Tạ Diễn Văn sẽ hợp đồng với Công ty Cổ phần Xây dựng Đức Trí để tận dụng vận chuyển san lấp công trình đấu giá QSDĐ ở và làm đường trên địa bàn huyện… Trong quá trình cải tạo, thi công vận chuyển đất, đá thừa các xe phải chở đúng tải trọng của xe, áp dụng các biện pháp như: che chắn bạt khu vực cải tạo đất, làm sạch bánh xe trước khi tham gia giao thông trên đường, không để đất rơi vãi ra đường, mất an toàn giao thông đường bộ…”

“Trong quá trình cải tạo nếu phát hiện thấy khoáng sản yêu cầu chủ hộ dừng ngay việc khai thác khoáng sản và báo cáo ngay UBND xã Dị Nậu, UBND huyện Tam Nông và các cơ quan có thẩm quyền. Đồng thời chấp hành nghiêm việc đóng các loại thuế, phí theo quy định. Trong quá trình khai thác nếu ông Tạ Diễn Văn vi phạm vào một trong những điều trên, UBND huyện Tam Nông sẽ đình chỉ ngay việc cải tạo đất, không cho phép cải tạo tiếp”.

Về vấn đề này, nhiều dư luận tại đây cho rằng nhiều khối lượng đất rất có thể đã được sử dụng vào các mục đích khác không giống như những gì đã có trong văn bản chỉ đạo của UBND huyện Tam Nông. Và nguồn tài nguyên đất đầu nguồn đang được khai thác dưới danh nghĩa san gạt cốt nền kia liệu có phải kiểm soát và đơn vị nào có thể kiểm soát cũng như chịu trách nhiệm quản lý giám sát hay không? khi mà không có bất kì thiết bị giám sát nào và không hề có bất kì cân tải trọng nào được đặt ở cổng ra vào khu khai thác đất. Theo như lời của ông chủ tịch UBND xã Dị Nậu cho biết: “Có thể trong lúc thi công họ di chuyển một vài xe đi đến vị trí nào đấy”.

Hoạt động khai thác này đang khiến nhiều người dân bức xúc khi nói đến hiện tượng doanh nghiệp có dấu hiệu sử dụng xe quá khổ, quá tải vận chuyển nguồn tài nguyên đất tới nơi san lấp và gây ô nhiễm môi trường trong quá trình vận chuyển, cũng như không che chắn bạt tại nơi đang khai thác. Không chỉ có thế, một số dư luận còn hoài nghi rằng. đất đang được khai thác có màu trắng ngà bất thường, giống như một dạng khoáng sản quý, hiếm là cao lanh. Tuy nhiên, thực tế như nào thì vẫn chưa có ai xác định rõ được nghi vấn đó.

Ngày 15 tháng 12 năm 2021, phía UBND huyện Tam Nông có công văn số 2986/UBND– TNMT trả lời Tạp chí Bảo Vệ Rừng và Môi trường với nội dung: “… Trong thời gian qua, UBND huyện Tam Nông chưa nhận được ý kiến phản ánh nào của nhân dân trong xã liên quan đến việc cải tạo đất của hộ ông Tạ Diên Văn cũng như việc vận chuyển đất của Công ty Cổ phần Xây dựng Đức Trí…”

Để có những thông tin thỏa đáng cho người dân và dư luận, thiết nghĩ, các cơ quan chức năng có liên quan cần có động thái xác minh, tìm hiểu hoạt động san gạt cốt nền nêu trên để xác định rõ lại xem có sự vi phạm quy định pháp luật nào hay không? Và có thông tin chính thức về việc quản lý tài nguyên đất hoặc hoạt động khai thác tài nguyên khoán sản cao lanh (nếu có).

Trong quá trình ghi nhận, tìm hiểu cho loạt đề tài này, phóng viên cũng nhận được thêm nhiều những phản ánh khác từ người dân cho rằng ở huyện Tam Nông đang có tình trạng: có những doanh nghiệp đang khai thác tài nguyên, khoáng sản, bất chấp luật bảo vệ môi trường, xả thải trực tiếp ra con kênh, doàng suối, bóp nghẹt sinh kế của người dân nơi đây?

Trong bài 2: Doanh nghiệp sản xuất cao lanh mặc sức tung hoành, xả chất thải trực tiếp ra môi trường ở Tam Nông?

Bạn đang xem Cần xem lại hoạt động san gạt cốt nền đang có dấu hiệu “biến tướng”? của  Tạp chí Bảo vệ Rừng và Môi trường.
Mọi góp ý về bài viết này vui lòng gửi về hòm thư: baovemoitruong.media@gmail.com Hoặc Hotline: 086.271.6899 – 038.703.5555 – 090.463.1280.
Nhấn nút đăng ký và theo dõi kênh  để đồng hành cùng chúng tôi!

Tiểu Khê