Thâu đêm cùng tàu khai thác cát trái phép ở Hưng Yên (kỳ 4): Tàu hút cát núp bóng dự án “Bến cảng du lịch” để khai thác?

BVR&MT – Những ngày cuối tháng 9/2017 Tạp chí điện tử Bảo vệ Rừng và Môi trường đã phản ánh loạt bài về tình trạng thâu đêm khai thác cát trái phép trên sông Hồng và sông Luộc đoạn qua TP. Hưng Yên, tỉnh Hưng Yên. Đầu tháng 10/2017 Văn phòng Chính phủ đã truyền đạt ý kiến của Phó Thủ tướng Chính phủ Trương Hòa Bình yêu cầu Chủ tịch tỉnh Hưng Yên kiểm tra, xử lý sự việc báo nêu và báo cáo trước ngày 15/10/2017.

Thâu đêm cùng tàu khai thác cát trái phép ở Hưng Yên (kỳ 1): Chuyện trước lúc 0 giờ

Thâu đêm cùng tàu khai thác cát trái phép ở Hưng Yên (kỳ 2): Bí ẩn từ 1 giờ đến 5 giờ sáng

Thâu đêm cùng khai thác cát trái phép ở Hưng Yên (kỳ 3): Những “bóng tối” khi trời sáng

Phó Thủ tướng chỉ đạo tỉnh Hưng Yên làm rõ phản ánh khai thác cát trái phép

Tiếp tục đi sâu vào tìm hiểu tình trạng khai thác cát trái phép vào ban đêm, nhóm phóng viên đã phát hiện nhiều câu chuyện ẩn chứa đằng sau những chiếc tàu ngang nhiên khai thác cát sát bờ sông, gây sạt lở và ảnh hưởng đến đời sống của bà con.

Núp bóng dự án “bến cảng du lịch” để… khai thác cát !?

Những ngày đầu tháng 10/2017, nhóm phóng viên tiếp tục nhận được phản ánh của bà con phường Hồng Châu, sau khi báo chí phản ánh tình trạng hút cát vào ban đêm và sát bờ sông vẫn diễn ra. Quá bức xúc, người dân đã phải gửi đơn kêu cứu lên Thanh tra Chính phủ, Bộ Tài nguyên và Môi trường, UBND tỉnh Hưng Yên và các cơ quan báo chí.

Dự án Bến cảng đón khách trên sông Hồng đã được tỉnh Hưng Yên phê duyệt từ năm 2006.

Từ những thông tin đã tìm hiểu trong các kỳ báo trước, nhóm phóng viên đã thu thập được nhiều văn bản từ người dân, cơ quan chức năng tỉnh Hưng Yên. Theo đó, người dân và phía chính quyền đều cho rằng khu vực khai thác cát vào ban đêm và sát bờ sông là những tàu của Công ty trách nhiệm hữu hạn Minh Phương (Công ty Minh Phương).

Được biết, công ty Minh Phương được cấp phép nạo vét, thu hồi cát trên sông phục vụ khơi thông luồng lạch trong quá trình thi công, xây dựng công trình Dự án Bến cảng đón khách trên sông Hồng thuộc phường Minh Khai, TP. Hưng Yên.

Người dân bất lực nhìn tàu hút cát gây sạt lở đất canh tác, họ đã gửi đơn đến Thanh tra Chính phủ, Bộ TN&MT…
Dự án Bến cảng đón khách trên sông Hồng được UBND tỉnh Hưng Yên phê duyệt tại Quyết định 2204/QĐ-UBND ngày 31/10/2006, công trình đầu tư sử dụng nguồn vốn ngân sách Nhà nước và huy động nguồn vốn khác.

Ngày 24/10/2012 UBND tỉnh Hưng Yên ban hành Quyết định 1859/QĐ-UBND về việc phê duyệt điều chỉnh bổ sung dự án. Đến ngày 23/7/2013 UBND tỉnh Hưng Yên ban hành Quyết định 1718/QĐ-UBND phê duyệt kết quả đấu thầu xây lắp Dự án Bến cảng đón khách trên sông Hồng, đơn vị trúng thầu là Công ty Minh Phương với giá trúng thầu trên 39 tỷ đồng, thời gian thực hiện công trình 18 tháng và bảo hành 12 tháng.

Sau đó 3 ngày Ban quản lý Dự án xây dựng kết cấu hạ tầng đô thị (UBND TP. Hưng Yên) đã có hợp đồng số 28/2013/HĐ-BQLDA với công ty Minh Phương và cũng ngày này là ngày khởi công của Dự án, thời gian thi công là 18 tháng, nhưng đến nay đã hơn 4 năm Dự án vẫn đang được “nạo vét luồng lạch”.

Tổng khối lượng cát thu hồi là hơn 10.930m3, trên chiều dài toàn tuyến là 135m. Thời gian tiến hành nạo vét bắt đầu từ ngày 15/6 đến 31/10/2017. Sau khi khai thác, toàn bộ khối lượng cát phải đưa về địa điểm tập kết cát thu hồi tại phường Minh Khai, thành phố Hưng Yên.

Bằng hình thức này, đơn vị thi công được phép tận thu cát trong quá trình thực hiện dự án. Văn bản cũng nêu rõ, trong quá trình thi công, doanh nghiệp chỉ được phép sử dụng 2 tàu hút cát. Thời gian nạo vét buổi sáng từ 7 giờ đến 11 giờ; buổi chiều từ 13 giờ 30 đến 17 giờ 30.

Tuy nhiên, theo ghi nhận của phóng viên từ giữa tháng 8/2017 đến nay, ngoài 2 tàu hút có số hiệu được thực hiện dự án thì một số tàu khác dù không có biển số vẫn ngang nhiên thả neo xuống sông hoạt động khai thác cát trên không chỉ diễn ra ở khu vực trước Bến cảng, mà còn diễn ra rầm rộ ở ven bờ sông Hồng thuộc địa phận phường Hồng Châu, gây sạt lở nghiêm trọng.

Ông Q. một người dân dẫn chúng tôi đi dọc bờ sông Hồng đoạn thuộc địa phận phường Hồng Châu, cho biết: “Tại khu vực này có 4 tàu hút cát luôn áp sát vào bờ để khai thác cát cả ngày lẫn đêm. Nếu hoạt động hút cát nhằm mục đích khơi thông luồng lạch do Công ty Minh Phương không tuân thủ các quy trình thì việc bờ sông Hồng bị ngoạm vào đến bãi ngô, nhấn chìm vườn tược của bà con chỉ còn là chuyện một sớm một chiều”.

Trong khi đó, bà T. một người dân tổ khu phố Nam Tiến, phường Hồng Châu nói rằng, người dân nơi đây không chỉ lo lắng về việc bờ sông Hồng bị sạt lở, mà tại khu vực khai thác cát còn có cả “xã hội đen” bảo kê cho các hoạt động trái phép trên sông, khiến người dân địa phương vô cùng lo lắng, không dám ra mặt thông tin tới cơ quan chức năng.

Đúng như lời bà T phản ánh. Không hiểu đơn vị thực hiện dự án khuất tất đến mức nào? Nhưng khi chúng tôi mang máy ảnh ra tác nghiệp thì ngay lập tức xuất hiện một số đối tượng lạ mặt xăm trổ đầy người ra theo dõi, ngăn cản, buộc chúng tôi phải rời khỏi khu vực có tàu đang hút cát.

Khẳng định vấn nạn trên là có thực, ông Nguyễn Tất Thường, Phó Chủ tịch UBND phường Hồng Châu cho biết: “Hơn một tháng nay, hoạt động khai thác cát ở đây diễn ra rất phức tạp. Người dân và phường đã có đơn, văn bản gửi lên thành phố và tỉnh, nhưng đến nay vẫn chưa được ngăn chặn, xử lý”.

Nghi vấn thực trạng khai thác cát trái phép được “bao che”?

Khai thác cát trái phép sát bờ sông gây sạt lở đất bãi bồi bà con đang canh tác.

Làm việc với Sở TN&MT và Phòng CSGT đường thủy tỉnh Hưng Yên, chúng tôi được biết, trên địa bàn tỉnh Hưng Yên hiện có 4 đơn vị được cấp phép khai thác, hút cát trên sông Hồng, sông Luộc. Thời gian khai thác cát sỏi từ 6 giờ sáng đến 18 giờ.

Tuy nhiên, hoạt động khơi thông luồng lạch tại khu vực Bến cảng đón khách trên sông Hồng tỉnh Hưng Yên chỉ có một doanh nghiệp được tỉnh cho phép là Công ty Minh Phương. “Trong quá trình nạo vét, đơn vị này được tỉnh cho phép tận thu cát”, nguồn tin từ Sở TN&MT Hưng Yên cho biết. Vậy, tại sao lại có sự bảo kê của các đối tượng “xã hội đen” ở đây?

Một điều đáng lưu ý nữa đó là theo quy định của Ủy ban Nhân dân tỉnh Hưng Yên, hoạt động khai thác, hút cát trên sông chỉ được làm ban ngày. Bất cứ trường hợp nào cũng không được phép khai thác cát vào ban đêm.

Điểm khai thác cát chỉ cách Phòng cảnh sát giao thông đường thủy vài cây số đường sông.

Vậy nhưng theo thông tin phản ánh của người dân cũng như hình ảnh ghi nhận của phóng viên Bảo vệ Rừng và Môi trường điện tử từ giữa tháng 8 đến nay, hoạt động khai thác cát trái phép trên sông Hồng thuộc địa phận thành phố Hưng Yên vẫn diễn ra sôi động vào ban đêm, đặc biệt là từ 22 giờ tối cho đến 4 giờ sáng hôm sau.

Được biết, trong khoảng 1 tuần (từ cuối tháng 9 đến đầu tháng 10), Công an tỉnh Hưng Yên đã bắt giữ 8 tàu đang khai thác cát trái phép trên sông Hồng, tại 2 địa điểm khác nhau là xã Hoàng Hanh và xã Tân Hưng, thành phố Hưng Yên. Còn tại khu vực phường Hồng Châu, hoạt động hút cát trái phép về đêm liên tiếp xảy ra từ giữa tháng Tám đến nay, gây sạt lở diện tích lớn bờ sông, khiến người dân vô cùng bức xúc, nhưng chưa có tàu nào bị bắt giữ ở khu vực này?

Để làm rõ những câu hỏi nêu trên, phóng viên đã làm việc với Đại tá Nguyễn Xuân Hiếu – Trưởng Phòng CSGT đường thủy tỉnh Hưng Yên. Tại buổi gặp, ông Hiếu từ chối cung cấp các văn bản liên quan, vì lý do “tế nhị” rằng “đây là doanh nghiệp của tỉnh ưu tiên”.

“Nói thẳng là mãi mới phạt được, vì chỗ nọ chỗ kia, thế này thế khác. Chỉ có anh (tức ông Hiếu) là người rắn mặt mới bắt, mà bắt rồi thì bao nhiêu cuộc điện thoại tra tấn anh. Vì thế, muốn lấy thông tin thì phải gặp Sở TN&MT, doanh nghiệp”, ông Hiếu thành thật chia sẻ.

Giấy đăng ký kế hoạch nạo vét Bến cảng đón khách trên sông Hồng của Công ty Minh Phương.

Trước đó, hồi đầu tháng 6, Phòng CSGT đường thủy tỉnh Hưng Yên đã xử phạt phương tiện của Công ty Minh Phương vì đưa phương tiện ra hoạt động nhưng không thông báo, không có giấy phép nạo vét.

Trong quá trình làm việc với nhóm phóng viên sáng 22/9/2017, ông Trần Văn Dũng – Phó Trưởng Phòng Cảnh sát giao thông đường thủy tỉnh Hưng Yên cho biết: “Khu vực đó, Công ty Minh Phương làm. Thời gian hoạt động bắt đầu hơn một tháng nay. Việc nạo vét chỉ được làm trong khu vực cảng thôi chứ làm ban đêm và sát bờ thế là không được rồi. Các anh cứ phát lên xem ông Chủ tịch xử lý thế nào?”

Ở một diễn biến khác, chiều ngày 11/10, sau khi trao đổi thông tin với Phóng viên Bảo vệ Rừng và Môi trường ông Đào Duy Linh, Giám đốc Công ty Minh Phương tỏ vẻ khá thờ ơ: “Chú cứ về phường nắm thông tin, làm được cái gì chú cứ làm. Còn đã làm việc rồi thì có thế nào cứ làm thôi. Nếu thấy anh làm đúng thì viết là đúng, anh làm sai chú viết là sai. Anh không quan trọng cái đó nữa”.

Trước đó, nhóm phóng viên đã làm việc với Sở TN&MT tỉnh Hưng Yên và được cán bộ Sở này cung cấp những thông tin văn bản liên quan đến Dự án Bến cảng đón khách trên sông Hồng từ năm 2006 đến nay.

Tạp chí điện tử Bảo vệ Rừng và Môi trường sẽ trở trở lại câu chuyện trong kỳ tới.

Hoàng Tưởng – Thái Tuấn