(Kỳ 1): Hạ cấp taluy hay san gạt, múc quặng trái phép?

Phú Thọ: Núp bóng san gạt đất đồi để khai thác quặng trái phép?

BVR&MT – Hơn một tháng nay, tại xóm Nhang Quê, xã Thạch Khoán, huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ, nhiều người dân kiến nghị về việc một hộ dân trong thôn đề xuất với chính quyền xã xin hạ cấp taluy sau nhà để tránh sạt lở và tạo mặt bằng để chăn nuôi gia súc, gia cầm. Tuy nhiên, khi san gạt phát hiện có quặng cao lanh nhưng hộ này không báo cáo chính quyền địa phương mà tự ý khai thác trái phép gây bất bình trong dư luận.

[Video clip:Núp bóng san gạt đất đồi để khai thác quặng trái phép tại Thanh Sơn – Phú Thọ?]

Theo tìm hiểu của phóng viên Bảo vệ Rừng và Môi trường, ngày 9/5 đơn vị thi công đã đào xới hàng nghìn mét vuông đất đồi phía sau nhà một hộ dân ở xóm Nhang Quê. Kế bên là một tuyến đường có bề rộng 7m, dài hàng trăm mét từ quốc lộ 32C đã được mở tới khu đất. Đầu đường vào là hàng chục xe tải chở đầy đất đang dừng đỗ.

Máy xúc đang tiến hành san gạt mặt bằng để hộ dân làm chuồng trại chăn nuôi gia súc, gia cầm.

Một số người dân xóm Nhang Quê cho biết: “Ở khu này rất nhiều quặng, ngay dưới nền nhà một số hộ dân cũng có quặng cao lanh, hay dưới ao cũng vậy. Nhiều hộ ở xã này đã bán đồi rồi đơn vị san gạt, thi công lấy quặng đi. Chúng tôi cũng muốn bán nhưng cứ nghĩ đến cảnh để doanh nghiệp đào bới, lấy hết quặng đi, rồi để lại những hố sâu, đồi cao là chúng tôi lại lo lắng, động đến nhà đất, thổ công, tổ tiên… là chúng tôi không yên tâm nên không bán đất, chứ ở đây nhiều gia đình khó khăn thấy có người đứng ra mua đất với hàng trăm triệu đồng là họ sẵn sàng bán ngay”.

Những chiếc xe tải chở đầy đất chuẩn bị di chuyển đi nơi khác.

Qua tìm hiểu được biết, đằng sau câu chuyện người dân xin chính quyền xã hạ taluy, san gạt mặt bằng là đơn vị thi công múc đất chở đi nơi khác. Điều đặc biệt là dưới lớp đất đỏ được “bóc” đi, di chuyển đến nơi khác là một loại khoáng sản có màu trắng lấp lánh, được người dân và chính quyền địa phương gọi là quặng cao lanh được múc lên.

Khu vực san gạt lên đến hàng nghìn mét vuông bị đào xới nham nhở.

Dù đã tiến hành san gạt hơn một tháng nay, diện tích thi công lên đến hàng nghìn mét vuông nhưng chính quyền địa phương chỉ tiến hành kiểm tra thực địa và không phát hiện được gì.

Cho đến khi chính quyền địa phương dẫn phóng viên đến mục sở thị mới tỏ ra vô cùng bất ngờ. Ông Văn Mạnh Thắng, Phó Chủ tịch UBND xã Thạch Khoán cho biết: “Hôm qua (tức ngày 8/5) chúng tôi kiểm tra nhưng không phát hiện gì, thấy họ đào xới diện tích lớn nên cũng nghi ngờ. Nhưng thật không ngờ hôm nay đến đây khung cảnh hoàn toàn khác, chắc chắn họ đã phát hiện thân quặng và chở đi nơi khác số lượng lớn”.

Một khối lượng lớn đất đá màu trắng được cán bộ xã Thạch Khoán gọi là quặng cao lanh được đơn vị thi công xúc lên.

“Chắc chắn trong ngày hôm nay xã sẽ lập đoàn để kiểm tra và xử lý sự việc. Tuy nhiên, liên quan đến khoáng sản chủ yếu là Chủ tịch UBND xã nắm và xử lý các vụ việc. Có thể trong quá trình san gạt mặt bằng họ phát hiện có quặng và đem bán chứ ở địa phương không ai cấp phép cho khai thác quặng, ở xã Thạch Khoán chỉ có một công ty được cấp phép khai thác quặng còn hiệu lực” – ông Văn Mạnh Thắng phân trần.

Một tuyến đường được đơn vị thi công để xe tải vào vận chuyển đất, quặng.
Một quả đồi bị đào xới nham nhở tại xã Tân Phương, huyện Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ.

Được biết, theo quy định thì mỗi hộ dân khi san gạt đất đồi với diện tích dưới 300 mét vuông chỉ cần xin phép chính quyền cấp xã cho phép là được san gạt, còn từ 300 mét vuông trở lên do chính quyền cấp huyện cấp phép. Tuy nhiên, tại xóm Nhang Quê diện tích san gạt lên đến hàng nghìn mét vuông, và đơn vị thi công là ai chính quyền xã cũng không biết. Và cứ thế họ vô tư đưa máy móc vào đào xới rồi chở đất, đá, thậm chí là cả quặng đi nơi khác mà không hề hay biết (!?).

Ngoài những ghi nhận tình trạng lợi dụng việc san gạt mặt bằng để làm chuồng trại chăn nuôi rồi khai thác cao lanh trái phép ở xã Thạch Khoán, huyện Thanh Sơn, phóng viên www.baovemoitruong.org.vn còn phát hiện tình trạng đã diễn ra trong thời gian dài ở các xã giáp ranh với xã Thạch Khoán, là xã Tân Phương, Đào Xá, Sơn Thủy (huyện Thanh Thủy) tương tự như ở Thạch Khoán và có dấu hiệu bảo kê của một số cán bộ địa phương.

Chúng tôi sẽ tiếp tục thông tin vụ việc.

Đình Tưởng – Văn Hoàng