Quỳ Hợp – Nghệ An: Tan hoang rừng phòng hộ

BVR&MT – Thời gian gần đây, hàng chục cây gỗ lớn trong những cánh rừng tự nhiên tại xã Nam Sơn, huyện Quỳ Hợp, tỉnh Nghệ An đã bị chặt hạ, gỗ rừng la liệt, cả cánh rừng bị…“chảy máu”.

Hiện trường rừng bị tàn phá tại xã Nam Sơn, huyện Quỳ Hợp (Nghệ An).

Tại hiện trường, phóng viên Bảo vệ Rừng và Môi trường ghi nhận đủ các loại gỗ như Dẻ, Táu xanh hàng chục năm tuổi bị chặt hạ, chất thành từng đống lớn dọc các lối mòn. Những khúc gỗ với đường kính trung bình 60cm, dài 3m bị bảo vệ rừng phát hiện khi đang được các đối tượng lâm tặc vận chuyển ra đường mòn để đem đi tiêu thụ.

Nhiều khúc gỗ được lâm tặc sắp ngay ngắn thành từng chồng số lượng từ 3 đến 5 khúc để thuận tiện cho việc dùng trâu kéo ra khỏi rừng. Càng lên cao, mật độ gốc cây đã bị cắt cụt nhiều hơn, nhiều gốc cây những kẻ phá rừng chỉ cắt trừ lại một đoạn cao ngang ngực. Xung quanh những gốc cây bị cưa xăng cắt, ngổn ngang những cành và ngọn cây to, nhiều cây nhỏ bị gãy nát do bị cây gỗ to đổ đè lên.

Càng đi sâu vào rừng, những gốc cây lớn bị chặt hạ xuất hiện càng nhiều. Không chỉ diện tích rừng giao cho dân quản lý bị phá, mà ngay cả những cây gỗ lớn mọc trên phần đất rừng do UBND xã Nam Sơn quản lý, các đối tượng lâm tặc cũng không thương tình “để sót”.

Ông Lương Văn Thành, Chủ tịch UBND xã Nam Sơn cho biết, việc diện tích rừng bị phá có trách nhiệm của UBND xã, trách nhiệm trong quản lý nhà nước và cũng là trách nhiệm của chủ rừng. Hiện nay, việc chuyển nhượng rừng quá nhiều khiến cho xã Nam Sơn rất khó trong quản lý và bảo vệ rừng, xã cũng đề xuất rà soát lại việc chuyển nhượng rừng để giao trách nhiệm cho chủ rừng. Xã Nam Sơn cũng đang phối hợp với kiểm lâm đưa hết số gỗ ra khỏi rừng và đề nghị công an vào cuộc điều tra tìm đối tượng phá rừng.

Từ năm 2010 – 2016, trên địa bàn xã Nam Sơn có 13 hộ đã chuyển nhượng bất hợp pháp hơn 65 ha đất rừng được giao quản lý, bảo vệ, khoanh nuôi tái sinh (thuộc nhóm 2B, 2A, 1C) theo Nghị định số 163/1999/NĐ-CP của Chính phủ. Số diện tích đất rừng này sau khi được chuyển nhượng đã bị một số người dân đốn hạ, phát trắng để trồng mới cây keo lai thay thế rừng tự nhiên, trong đó xã Nam Sơn có 65ha, còn xã Bắc Sơn có 36 ha bị đốn hạ gây bất bình trong dư luận.

Hàng chục héc-ta rừng khoanh nuôi, tái sinh bị chặt phá.

Tuy nhiên, những hộ dân trực tiếp nhận diện tích đất rừng để bảo vệ này lại cho rằng việc khai thác, trồng mới cây keo nguyên liệu là quyền của các hộ gia đình. Thực tế này cho thấy sự thiếu hiểu biết của các hộ dân được giao quản lý, bảo vệ, khoanh nuôi tái sinh rừng, đồng thời cũng thể hiện sự buông lỏng trong công tác quản lý, giám sát, trong đó có việc xem nhẹ công tác tuyên truyền của chính quyền địa phương.

Không khó để nhìn thấy sự tan hoang của cánh rừng, từ trên đỉnh đồi cao quan sát xuống phía chân đồi, 31 ha rừng tự nhiên đã trở thành những mảng đồi trọc và những thân cây gỗ cháy đen vẫn ngổn ngang khắp nơi. Tro than từ vụ cháy trở thành chất dinh dưỡng màu mỡ cho những cây keo lai mới được trồng. Và nếu trồng keo thì chỉ khoảng 5 năm là đã có thể thu được hàng trăm triệu đồng/1 ha – nguồn thu lớn hơn rất nhiều so với việc được giao quản lý, bảo vệ rừng tự nhiên.

Việc mất trộm gỗ tại những vùng rừng nhà nước giao cho các hộ dân xã Nam Sơn bảo vệ vẫn thường xảy ra, nhưng trước đây chỉ một vài cây. Đây là lần đầu tiên, các đối tượng ngang nhiên sử dụng các loại máy móc khai thác một khối lượng gỗ lớn. Sau khi vụ việc được người dân phát hiện vào ngày 22/8 và báo cáo các cơ quan chức năng, gần 20 ngày sau, một phần của số gỗ tang vật được đưa về trụ sở UBND xã Nam Sơn.

Lãnh đạo xã Nam Sơn khẳng định đã khoanh vùng được các đối tượng phá rừng. Tuy nhiên, theo lãnh đạo xã Nam Sơn, hơn 6.000 ha rừng tự nhiên trên địa bàn xã hiện chỉ còn toàn gỗ tạp. Những cây gỗ quý đã bị khai thác hết từ 30 năm trước.

Trước vụ việc này, lãnh đạo cấp huyện và chính lãnh đạo Hạt kiểm lâm cũng đã thừa nhận thiếu sót và cho biết sẽ điều tra làm rõ để xử lý nghiêm.

Những cây gỗ lớn bị đốn ngang gốc.

Liên quan đến vụ phá rừng nghiêm trọng ở xã Nam Sơn, ngày 29/9, Cơ quan CSĐT Công an huyện Quỳ Hợp cho biết, đơn vị cũng đã khởi tố vụ án về hành vi hủy hoại rừng, tiếp tục củng cố hồ sơ để khởi tố bị can. Ông Nguyễn Đình Tùng, Chủ tịch UBND huyện Quỳ Hợp cũng thừa nhận có một số cán bộ các cấp liên quan đến vụ phá rừng tại xã Nam Sơn và Bắc Sơn.

Ông Trần Đức Lợi, Hạt trưởng hạt Kiểm lâm huyện Quỳ Hợp cho rằng, có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng phá rừng như do dân thiếu hiểu biết nhưng bên cạnh đó cũng có lý do khác, là bất cập trong việc giao cho người dân quản lý, khoanh nuôi, bảo vệ rừng nhưng họ lại không nhận được chế độ gì!?

Trả lời báo chí, ông Nguyễn Tiến Lâm, Phó Giám đốc sở NN&PTNT tỉnh Nghệ An phân tích, nguyên nhân dẫn đến những vi phạm về lâm luật trong thời gian qua phần lớn đều bắt nguồn từ những hạn chế của cán bộ làm nhiệm vụ quản lý và bảo vệ rừng.

Những thông tin tiếp theo sẽ được phóng viên www.baovemoitruong.org.vntiếp tục cập nhật tới bạn đọc.

Đình Nguyên – Huy Thịnh