(Kỳ 1) – Bãi rác ô nhiễm, người dân phải mắc màn ăn cơm

Ô nhiễm bãi rác Cầu Cao (Vân Đồn - Quảng Ninh):

BVR&MT – Tòa soạn Tạp chí điện tử Bảo vệ Rừng và Môi trường nhận được thông tin phản ánh của người dân xã Vạn Yên, huyện Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh về vấn đề ô nhiễm trầm trọng tại bãi rác đang tồn tại trên địa bàn khu vực này.

Bãi rác ô nhiễm, người dân phải mắc màn ăn cơm

Theo đó, hàng trăm hộ dân sống quanh khu vực và lân cận đã nhiều năm sống trong tình trạng ô nhiễm trầm trọng của bãi rác Cầu Cao. Mùi xú uế của đủ các loại rác thải được tập kết về đây do không được xử lý hiệu quả, lại bị quá tải nên ngày một nặng nề, môi trường bị ô nhiễm, người dân ăn cơm nhiều khi phải “ăn tranh với ruồi” – Lời một người dân.

Bãi rác Cầu Cao, xã Vạn Yên, huyện Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh.

Thực tế ghi nhận của phóng viên tại bãi rác Cầu Cao cùng với sự có mặt của người dân thì cả một khu rộng lớn, dốc nối liền với một con suối được đổ rác một cách tràn lan. Vào thời điểm hiện tại, có khoảng từ 3 – 5 lượt xe tải rác mỗi ngày được chở đến tập kết tại đây. Quanh khu vực mùi xú uế mỗi ngày một nặng, nguồn nước cũng bị ảnh hưởng, đặc biệt, mỗi lần rác bị tràn là lao xuống suối, theo dòng và chảy ra biển.

Trao đổi với phóng viên, cụ B., một người dân địa phương bức xúc: “Cũng gần hai chục năm rồi mà bãi rác này ngày càng ô nhiễm, người dân chúng tôi có những ngày phải mắc màn mà ăn cơm. Đi đến gần đã thấy mùi nặng nề không chịu nổi chứ chẳng ai dám vào thẳng bãi rác đâu, không chịu nổi mà nôn ói”.

Được biết, bãi chôn lấp rác Cầu Cao xuất hiện từ năm 2003 với diện tích khoảng 03 ha, công nghệ lạc hậu, chủ yếu xử lý bằng chôn lấp, sử dụng chế phẩm sinh học, vôi bột và phủ đất, chưa có hệ thống thu gom, xử lý nước rỉ rác.

Đây chính là nguyên nhân chính dẫn đến việc môi trường sống của người dân trên địa bàn ngày một ô nhiễm.

Chính quyền loay hoay?

Để tìm hiểu, xác minh thông tin về thực trạng trên phóng viên đã liên hệ và trực tiếp làm việc với các cơ quan chức năng của huyện Vân Đồn.

Theo các báo cáo, tài liệu bằng văn bản của huyện này thì nhiều năm qua, bãi rác Cầu Cao được xử lý tốt, đã có giao cho một đơn vị thứ 3 là doanh nghiệp chuyên môn để đảm nhiệm vai trò này. Tuy nhiên, không biết các hoạt động diễn ra ra sao nhưng ngần ấy năm bãi rác tồn tại ở Vạn Yên thì cũng tương đương với thời gian người dân sống trong một môi trường bị ô nhiễm?

Trước tình hình này, đến ngày 14/08/2015 UBND huyện Vân Đồn có văn bản số 1159/UBND gửi UBND tỉnh về việc “Hỗ trợ kinh phí để đầu tư xây dựng lò đốt rác Cầu Cao, xã Vạn Yên” được UBND tỉnh Quảng Ninh chấp thuận tại văn bản số 4936/UBND-NLL1 ngày 20/08/2015.

Gần 02 năm sau, ngày 20/07/2017 UBND huyện Vân Đồn chính thức có quyết định số 3457/QĐ-UBND về việc phê duyệt báo cáo kinh tế – kỹ thuật xây dựng công trình cải tạo nâng cấp khu xử lý rác thải Cầu Cao với tổng đầu tư là 971.693.000 đồng (Chín trăm bảy mươi mốt triệu, sáu trăm chín mươi ba nghìn đồng).

Mặc dù vậy, đến thời điểm hiện tại thì tất cả những gì mà huyện Vân Đồn cùng chủ đầu tư, nhà thầu thi công triển khai mới là san lấp mặt bằng, công trình nhà lán và chưa đi vào hoạt động (kể cả thử nghiệm) dưới hình thức lò đốt một ngày nào.

Ông Đặng Tiến Sỹ – Phó phòng Phụ trách Tài nguyên Môi trường huyện Vân Đồn (Quảng Ninh).

Trả lời về vấn đề này, ông Đặng Tiến Sỹ – Phó Trưởng phòng Phụ trách Phòng TNMT huyện Vân Đồn cho biết, hiện nay dự án này đã có ý kiến chỉ đạo tạm dừng để tìm phương hướng giải quyết mới.

Khi được hỏi về văn bản tạm dừng, ông Sỹ cho biết, đây là “chỉ đạo miệng” của lãnh đạo tỉnh tại buổi họp. Về lý do tạm dừng, ông Sỹ cho rằng do các yếu tố về xây dựng lò đốt tại thời điểm hiện tại không còn phù hợp với định hướng, kế hoạch chung. Hơn nữa, sau vụ sạt lở gần đây nhất tại bãi rác Cầu Cao thì việc xử lý vấn đề tại đây càng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết, nên cần có được một phương án khác khả thi hơn.

Đây là những gì được cho là đã hoàn thiện cơ sở hạ tầng trong Dự án lò đốt tại Cầu Cao.

Được biết, hạ tầng khu xử lý Cầu Cao đã được đầu tư xây dựng xong với dự toán thiết kế điều chỉnh tổng mức sau điều chỉnh là 1.525.789.000đ (Một tỷ, năm trăm hai mươi lăm triệu, bảy trăm tám mươi chín nghìn đồng).

Như vậy có thể thấy, trước sự ô nhiễm trầm trọng của bãi rác chôn lấp Cầu Cao thì cả UBND tỉnh Quảng Ninh, UBND huyện Vân Đồn, Ban Quản lý Dự án, Ban Quản lý Khu kinh tế huyện Vân Đồn đều đang loay hoay khi chưa thể đưa ra được một phương án khả thi nhất.

Trong khi đó dự án xây dựng lò đốt đã được phê duyệt thực hiện để đi vào hoạt động nhưng những kết quả thực tế của dự án này trước khi “có ý kiến tạm dừng” vẫn còn nhiều điều chưa rõ ràng?

Thực trạng người dân trên địa bàn xã Vạn Yên bị ảnh hưởng bởi bãi rác Cầu Cao và phải chấp nhận sự ô nhiễm nặng nề hàng chục năm nay đã trở nên đáng báo động. Đó là chưa kể đến những lần bãi rác bị sạt lở tiếp theo sẽ dẫn những đống rác thải ấy theo nguồn nước ra biển đương nhiên sẽ dẫn đến những hệ lụy trầm trọng hơn?

Chúng tôi sẽ tiếp tục thông tin đến bạn đọc về sự việc này.

Thiên Thảo