Huyện Đoan Hùng (Phú Thọ): Người dân khốn khổ vì rác?!

BVR&MT – Là đô thị mới được hình thành với tốc độ đô thị hóa khá nhanh, được coi là trung tâm kinh tế – chính trị – văn hóa – xã hội của huyện Đoan Hùng, tỉnh Phú Thọ. Tuy nhiên, vấn đề ô nhiễm môi trường, rác thải lại đang là “điểm nóng” tại thị trấn Đoan Hùng.

Người dân lập hàng rào ngăn rác

Theo phản ánh của người dân tại thôn Tân Thịnh, Thị trấn Đoan Hùng, huyện Đoan Hùng (Phú Thọ) đã từ lâu nay tồn tại một bãi rác cỡ lớn đang ngày ngày “đầu độc” những hộ dân sinh sống tại đây.

Địa điểm tập kết rác thải tại thôn Tân Thịnh, Thị trấn Đoan Hùng, huyện Đoan Hùng (ảnh vệ tinh).

Kể từ khi có bãi rác, cuộc sống sinh hoạt của người dân nơi đây dường như bị đảo lộn hoàn toàn, không chỉ có người dân tại thị trấn chịu ảnh hưởng mà các xã lân cận cũng không tránh khỏi những tác động từ bãi rác gây nên. Những ngày nắng, mùi hôi thối bốc lên nồng nặc; còn những khi trời mưa, nước bẩn lênh láng tràn khắp nơi; nước thải vô tư thấm vào lòng đất, chảy vào đồng ruộng, vào hệ thống ao hồ trên địa bàn khiến người dân không dám canh tác, không dám trực tiếp dùng nước giếng để ăn, uống hàng ngày…

Rác chất như núi.
Một góc bãi rác cũ đã được xử lý phần ngọn.

Theo ghi nhận của phóng viên, bãi rác được tập kết trên một địa hình khá cao, quy mô rộng lớn, cách không xa Trung tâm Thị trấn huyện Đoan Hùng. Tới thời điểm ghi nhận hầu như không có bất kỳ phương pháp nào để xử lý nước thải, khí thải cũng như các biện pháp phòng ngừa ô nhiễm môi trường do bãi rác gây ra.

Nước thải đen kịt, lộ thiên và chưa có biện pháp xử lý.
Một góc bãi rác mới được hình thành để xử lý rác tạm thời vì tình trạng ùn ứ rác thải.

Chị V.T.Đ (xã Ngọc Quan, huyện Đoan Hùng) một trong những hộ dân sống cạnh bãi rác, cũng là hộ dân phải bàn giao đất để xây dựng bãi rác cho biết: kể từ khi bãi rác được quy hoạch, cuộc sống của gia đình chị bị đảo lộn hoàn toàn “khi ăn cơm phải làm động tác đuổi ruồi, có những hôm nắng nóng, quạt điện chỉ dùng để quạt cho mâm cơm để tránh ruồi, cứ mỗi khi mưa xuống là nước có mùi thối không thể ăn được…“. Hiện tại bản thân chị cũng đang xuất hiện những dấu hiệu ngứa, ghẻ mà theo kết luận của bệnh viện là do môi trường sống bị ô nhiễm gây nên.

Chị V.T.Đ đã xuất hiện nhiều nốt mẩn đỏ, ngứa ghẻ.
Bãi rác tiếp giáp với khu vực canh tác của người dân.
Hệ thống ao hồ cũng xung quanh bãi rác bị đổi màu, thiếu sức sống…

Cũng theo người dân tại đây cho biết, tình trạng số người tử vong do bệnh ung thư trên địa bàn đang ngày càng gia tăng: “Từ năm 2003 tới nay, tính nguyên khu này đã có 13 ca chết thì đã có 9 ca chết do bị ung thư. Bản thân gia đình tôi cũng có người chết do bệnh ung thư mà chưa rõ nguyên nhân, thậm chí tỉ lệ người trẻ bị chết do ung thư đang tăng cao…” anh H một người dân bức xúc nói.

Môi trường bị ô nhiễm, ruồi muỗi, nước thải, bệnh tật phát sinh, người dân cũng đã nhiều lần phản ánh, thậm chí gửi đơn lên các cấp chính quyền; tuy nhiên, tình hình cũng không được cải thiện; sự việc lên đến đỉnh điểm khi người dân phải tiến hành lập hàng rào chặn không cho các xe rác vào bãi rác để đổ, sự việc cũng đã gây nên những rối loạn nhất định trong địa phương.

Người dân lập hàng rào chặn không cho xe rác vào đổ trong bãi rác.

Hệ lụy từ một dự án xử lý rác thải gần 30 tỷ?

Theo điều tra của phóng viên, xuất phát từ mục tiêu giảm thiểu ô nhiễm môi trường cũng như thực hiện Quyết định 64/2005/QĐ-TTg ngày 22/4/2003, Quyết định 58/2008/QĐ-CP ngày 29/4/2008 của Thủ tướng Chính phủ, UBND huyện Đoan Hùng đã phối hợp với đơn vị tư vấn tiến hành lập dự án “Cải tạo, nâng cấp, xử lý rác thải sinh hoạt huyện Đoan Hùng, tỉnh Phú Thọ”.

Ngày 30/7/2012, xét theo đề nghị của UBND huyện Đoan Hùng bằng công văn số 524/TTr-UBND ngày 16/7/2012, công văn số 1466/TNMT ngày 23/7/1012 của Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Phú Thọ, công văn số 492/SKH&ĐT-HT ngày 25/7/2012 của Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Phú Thọ liên quan đến việc điều chỉnh dự án: Cải tạo, nâng cấp, xử lý rác thải sinh hoạt huyện Đoan Hùng. UBND tỉnh Phú Thọ đã ký ban hành văn bản số 2963/UBND-KT1 đồng ý cho điều chỉnh dự án: Cải tạo, nâng cấp, xử lý rác thải sinh hoạt huyện Đoan Hùng. Nội dung điều chỉnh của dự án cụ thể theo nội dung đề nghị của UBND huyện Đoan Hùng, Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Kế hoạch và Đầu tư tại các công văn trên…

Văn bản đồng ý cho điều chỉnh dự án: Cải tạo, nâng cấp, xử lý rác thải sinh hoạt huyện Đoan Hùng.

Tiếp đó, vào ngày 21/9/2012 UBND tỉnh Phú Thọ đã ra Quyết định số 2511/QĐ-UBND về việc phê duyệt điều chỉnh dự án đầu tư xây dựng, kế hoạch đấu thầu các gói thầu công trình: Cải tạo, nâng cấp xử lý rác thải sinh hoạt huyện Đoan Hùng.

Theo đó, bãi rác được chia chia làm 9 gói thầu với các hạng mục như: ô chôn lấp, khu xử lý nước rác, khu phụ trợ, hạ tầng kỹ thuật…với tổng mức đầu tư của dự án là 29.745.561000,0 đồng, lấy từ nguồn vốn là từ ngân sách nhà nước và các nguồn vốn hợp pháp khác…(Quy mô đầu tư xây dựng đã được giảm so với dự án đã được phê duyệt để đảm bảo phù hợp với nguồn vốn đầu tư).

Quyết định về việc phê duyệt điều chỉnh dự án đầu tư xây dựng, kế hoạch đấu thầu các gói thầu công trình: Cải tạo, nâng cấp xử lý rác thải sinh hoạt huyện Đoan Hùng.

Theo Quyết định số 2511/QĐ-UBND của UBND tỉnh Phú Thọ thì UBND huyện Đoan Hùng được giao tổ chức thực hiện bồi thường, hỗ trợ và tái định cư để giải phóng, bàn giao mặt bằng thực hiện dự án bảo đảm tiến độ, chủ động cân đối, bố trí vốn đầu tư cho dự án từ nguồn vốn ngân sách của huyện hoặc huy động các nguồn vốn hợp pháp khác đảm bảo đủ nguồn vốn để thực hiện dự án theo quy định của nhà nước…

Tuy nhiên, trong quyết định cũng nêu rõ mốc thời gian thi công xây dựng hoàn thành công trình để nghiệm thu công trình đưa vào sử dụng chậm nhất không quá ngày 31/12/2013. Và không hiểu vì lý do gì mà việc xây dựng dự án: Cải tạo, nâng cấp xử lý rác thải sinh hoạt huyện Đoan Hùng bắt đầu xây dựng được một thời gian ngắn lại bị dừng lại, kể từ đó đến nay, tình trạng ô nhiễm môi trường ngày càng thêm trầm trọng (!?).

Tổng mức đầu tư của dự án và thời gian thực hiện đến nay đã quá thời hạn lên gần 04 năm.
Bản thiết kế mặt bằng tổng thể dự án cải tạo, nâng cấp xử lý rác thải sinh hoạt huyện Đoan Hùng.
Và hiện trạng “nhếch nhác” sau gần 04 năm chậm tiến độ.

Theo ông Nguyễn Hùng Luân, Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường của huyện Đoan Hùng cho biết: Bãi rác trên là do Bộ Tài nguyên và Môi trường chỉ định UBND tỉnh phê duyệt, và việc chưa hoàn thành và đưa vào sử dụng là có thật…”công trình này được nhà nước đầu tư và đến giờ phút này vẫn chưa hoàn thành cho nên chính bây giờ chúng tôi không cho vào đó xử lý mà rác của toàn bộ Đoan Hùng vận chuyển về Công ty Môi trường tỉnh Phú Thọ để xử lý, chúng tôi cũng có nhiều văn bản gửi các cấp đề nghị hoàn thiện bãi rác để đưa vào sử dụng… chúng tôi cũng dùng hết sức, phun thuốc khử trùng, tất cả những gì trước kia còn tồn tại chúng tôi đã xử lý cho đảm bảo,… Quan trọng bây giờ kinh phí chưa đầy đủ, nên chưa hoàn thiện, sau này chúng tôi sẽ báo cáo Sở Tài nguyên môi trường, nếu làm tiếp thì phải đầu tư để hoàn thiện, nếu không làm tiếp thì phải báo cáo đóng cửa…” ông Luân nói.

Bản thuyết minh thiết kế cơ sở dự án cải tạo, nâng cấp, xử lý rác thải sinh hoạt huyện Đoan Hùng với mục tiêu xử lý triệt để tình trạng rác thải trên địa bàn huyện Đoan Hùng và những gì hiện tại đang diễn ra.

Rác thải đang là vấn đề đáng quan tâm của toàn xã hội, những bãi rác lộ thiên, tiềm ẩn nguy cơ phát tán dịch bệnh, đe dọa tới đời sống dân sinh, làm mất an toàn xã hội đang hiện hiện hữu hàng ngày, hàng giờ. Và một dự án với mục tiêu và nhiệm vụ là thu gom, xử lý triệt để rác thải sinh hoạt cho Thị trấn Đoan Hùng và các xã lân cận của huyện Đoan Hùng chậm tiến độ tới gần 04 năm đã để lại nhiều hệ lụy về môi trường. Người dân thì hoang mang, lo lắng trước những diễn biến xấu do môi trường gây ra, chính quyền địa phương dường như cũng đang lúng túng trong cách xử lý (!?)

Theo khoản 6, điều 4 về nguyên tắc bảo vệ môi trường, luật Bảo vệ Môi trường nêu rõ: Hoạt động bảo vệ môi trường phải được tiến hành thường xuyên và ưu tiên phòng ngừa ô nhiễm, sự cố, suy thoái môi trường.

Trước những gì đang diễn ra tại Thị trấn Đoan Hùng, huyện Đoan Hùng, dư luận đang đặt ra câu hỏi: liệu rằng dự án Cải tạo, nâng cấp xử lý rác thải sinh hoạt huyện Đoan Hùng có thực sự khả thi như mong đợi? hệ lụy gây ra cho người dân nơi đây thì ai sẽ chịu trách nhiệm?

Kiến nghị các cơ quan chức năng tỉnh Phú Thọ cần nhanh chóng vào cuộc để xử lý dứt điểm tình trạng trên.

Bảo vệ Rừng và Môi trường sẽ tiếp tục thông tin…

Đặng Tiến